Szanowni Państwo,

W związku z rozpoznanym u Pana/Pani nadciśnieniem tętniczym należy zadbać bardziej niż dotąd o swoje zdrowie, oraz tak postępować by wartości ciśnienia utrzymywać w granicach normy. Jako granice normy przyjmuje się wartości ciśnienia poniżej 140 / 90 mmHg.

Bezspornie udowodniono, że zbyt wysokie ciśnienie powoduje uszkodzenie tętnic w organizmie. Nadciśnienie tętnicze przyspiesza miażdżycę w tętnicach serca, w tętnicach mózgu, tętnicach nerek i tętnicach kończyn.
 
Warto więc o tym wiedzieć i odpowiednio się leczyć.

Należy koniecznie przestrzegać podstawowych zasad tak zwanego postępowania niefarmakologicznego oraz zgodnie z zaleceniami lekarza brać regularnie leki.

Co wchodzi w skład postępowania niefarmakologicznego?
Niełatwe do realizacji, ale konieczne dla obniżenia tempa rozwoju miażdżycy i redukcji ryzyka wystąpienia powikłań nadciśnienia zmiany w stylu życia. Są to:

• zaprzestanie palenia
• normalizacja masy ciała
• ograniczenie spożycia soli kuchennej do poniżej 6 g na dobę (w praktyce oznacza to nie dosalanie potraw)  
• odpowiednia dieta (dużo warzyw i owoców, produkty o niskiej zawartości tłuszczów)
• ograniczenie spożycia alkoholu (spożywanie wyłącznie w małych ilościach)
• zwiększenie aktywności fizycznej (co najmniej 3-4 treningi o umiarkowanym natężeniu po 30 min. tygodniowo).
  Takie zmiany w stylu życia nie tylko obniżą ciśnienie, ale również poprawią działanie leków.

Współcześnie optymalna terapia nadciśnienia wymaga nowoczesnej relacji pacjenta i lekarza. Na czym ona polega? Na partnerskiej relacji lekarza i chorego, wyrażającej się szczegółowym informowaniem chorego, bieżącym wyjaśnianiu wszelkich wątpliwości, na edukacji chorego i ... pewnej pracy ze strony samego pacjenta.

Na czym ta praca powinna polegać?
Na okresowych prawidłowo wykonywanych pomiarach ciśnienia w domu.
O tym jak często mamy mierzyć ciśnienie powie nam lekarz. Najczęściej po postawieniu diagnozy wystarczy, gdy będziemy mierzyć ciśnienie jeden raz dziennie, najlepiej każdego dnia w różnych porach i okolicznościach.

Do jakich wartości powinno być obniżone nasze ciśnienie?
Ciśnienie skurczowe powinno być niższe od 140 mmHg, natomiast ciśnienie rozkurczowe niższe od 90 mmHg. Kryteria te dotyczą pomiarów wykonywanych w gabinecie lekarskim. Gdy mierzymy samodzielnie ciśnienie w domu kryteria dobrej kontroli ciśnienia są niższe i wynoszą odpowiednio: poniżej 135 mmHg i  poniżej 85 mmHg. Dla chorych z cukrzycą lub niewydolnością nerek wartości progowe są jeszcze niższe, ale o tym poinformuje już Pana/Panią lekarz. Na koniec podsumujmy kilka ważnych spraw związanych z prawidłowym pomiarem ciśnienia.

Jak mierzyć ciśnienie?

1. ciśnienie należy mierzyć dobrym aparatem, najlepiej aparatem automatycznym, tylko na ramieniu!
   W Polsce w sprzedaży nie ma dostatecznie dokładnych aparatów, które by dobrze mierzyły ciśnienie na przedramieniu (w okolicy nadgarstka).
2. za pierwszym razem ciśnienie mierzymy na obu ramionach, później już zwykle na tym, na którym mamy ciśnienie nieco wyższe - najczęściej jest to ramię dominujące.
   U większości osób występuje nieduża różnica między lewym i prawym ramieniem, jeśli jednak różnica ciśnienia na lewym i prawym ramieniu przekracza 15 mmHg należy to zgłosić swojemu lekarzowi.
3. ciśnienie należy mierzyć po kilkuminutowym odpoczynku w wygodnej pozycji siedzącej, z ręką stabilnie opartą na blacie stołu, pół godziny przed pomiarem nie należy palić papierosów, pić mocnej kawy lub herbaty
4. u osób (najczęściej są to osoby otyłe) z dużym obwodem ramienia, który przekracza 32 cm należy stosować odpowiednio większe mankiety.

W Polsce mamy 8,6 mln chorych na nadciśnienie tętnicze. Tak dużemu rozpowszechnieniu nadciśnienia towarzyszy niska wykrywalność (tylko 2/3 chorych jest świadomych choroby) oraz bardzo niska skuteczność terapii (tylko co dziesiąty chory ma ciśnienia prawidłowo obniżone do wartości poniżej 140/90 mmHg). Sytuacja ta z uwagi na skutki jakie powoduje zła kontrola nadciśnienia musi ulec poprawie. Sukces będzie jednak możliwy tylko wtedy, gdy każdy pacjent solidnie i odpowiedzialnie będzie się leczył, czego Państwu dla naszego wspólnego dobra bardzo życzę.

dr n. med. Łukasz Wierucki
sekretarz Polskiego Projektu 400 Miast
2003-2006